ДОТНО ХАРИЛЦАА — Төрсний дараах харилцаа: Бид яагаад хүсэлгүй болдог вэ, үүнийг хэрхэн даван туулах вэ?
Төрсний дараах эхний хэдэн сард бидний 80 гаруй хувь нь дотно харилцааны хүслээ бүрмөсөн алддаг гэдгийг та мэдэх үү? Гэвч энэ тухай хэн ч чанга дуугаар ярьдаггүйгээс болоод бид өөрсдийгөө "гажигтай" эсвэл "хөндий хүйтэн" болчихлоо гэж дотроо чимээгүйхэн шаналдаг нь харамсалтай.
Шинэ хүнээ угтан авах нь амьдралын хамгийн гайхалтай мөчүүдийн нэг боловч, бидний бие махбод болон сэтгэл зүйд асар их өөрчлөлт, сорилтуудыг давхар авчирдаг. Хөхүүлж, нойргүй хонож, өдөржин хүүхдээ тэвэрч ядарсан бидний хувьд орой нь хэн нэгэнтэй дотносох хүсэл төрөхгүй байх нь таны буруу огтхон ч биш юм. MommyOffice энэхүү эмзэг бөгөөд чухал сэдвийг нээлттэй, шинжлэх ухааны үндэслэлтэйгээр, хамгийн гол нь бие биеэ буруутгахгүйгээр хөндөж байна.
Бидний биед яг юу өрнөдөг вэ? Биологийн шалтгаанууд
Бид өөрсдийгөө хүсэлгүй болчихлоо гэж буруутгахаасаа өмнө бидний биед биологийн хувьд ямар том хувьсгал явагдаж байгааг ойлгох хэрэгтэй. Америкийн Эх барих, эмэгтэйчүүдийн эмч нарын коллежийн (ACOG) албан ёсны мэдээлснээр, төрсний дараах үед эмэгтэй хүний эстроген болон прогестерон дааврын түвшин огцом унадаг. Энэхүү дааврын уналт нь үтрээний хуурайшилт үүсгэж, дотно харилцааны үед өвдөлт мэдрүүлэх гол шалтгаан болдог байна.
Үүнээс гадна, хэрэв та хүүхдээ хөхөөр хооллодог бол таны биед "пролактин" (prolactin) хэмээх сүү боловсруулагч даавар өндөр хэмжээгээр ялгарч байдаг. Мэргэшсэн секс терапист (certified sex therapist) Иан Кернерийн (Ian Kerner) тайлбарласнаар, пролактин нь бэлгийн дур хүслийг байгалийн жамаар дарангуйлдаг. Өөрөөр хэлбэл, таны бие махбод "Одоо шинэ хүүхэдтэй болох цаг биш, байгаа хүүхдээ өсгөх нь чухал" гэсэн дохиог тархинд өгч, дотно харилцааны хүслийг унтраадаг гэсэн үг юм. Үүн дээр өдөр тутмын нойргүйдэл, биеийн ядаргаа нэмэгдэхэд таны бие махбодод дотносох байтугай зүгээр л унтаж амрах хамгийн том хэрэгцээ л үлддэг.
Сэтгэл зүйн өөрчлөлт ба "Хүрэлцэх ядаргаа" (Touched Out)
Зөвхөн даавраас гадна бидний сэтгэл зүйд асар том хувирал явагддаг. Өдөржин хүүхдээ тэвэрч, хөхүүлж, бүүвэйлж, усанд оруулж, арьс арьсаараа шүргэлцсэний эцэст бид "хүрэлцэх ядаргаа" буюу мэдрэхүйн хэт ачаалалд (sensory overload) ордог. Сэтгэл судлалын Psychology Today сэтгүүлд нийтлэгдсэн судалгаагаар, ээжүүдийн хувьд орой болоход "Хэн ч миний биед битгий хүрээсэй, надад зүгээр л ганцаараа байх орон зай хэрэгтэй байна" гэх мэдрэмж төрөх нь маш түгээмэл бөгөөд эрүүл хариу үйлдэл юм.
Мөн биеийн галбиртаа хандах хандлага буюу өөртөө итгэх итгэл багасах нь хүсэл буурах нэг шалтгаан болдог. Тэнийсэн гэдэс, сунасан арьс, хөхний сүү гоожих зэрэг өөрчлөлтүүд нь биднийг өөрийгөө дур булаам биш гэж бодоход хүргэж магадгүй. Гэхдээ энэхүү бие нь шинэ амьдрал бүтээсэн, асар хүчирхэг бөгөөд үзэсгэлэнтэй гэдгийг бид дотроо үргэлж санах хэрэгтэй.
Энэ байдал хэр удаан үргэлжлэх вэ?
Олон хосууд "Бид хэзээ хэвийн байдалдаа орох бол?" гэж санаа зовдог. Эмнэлгийн удирдамжаар төрснөөс хойш 6 долоо хоногийн дараа эмчийн үзлэгээр орж, биеийн байдал хэвийн бол дотно харилцаанд орж болно гэж үздэг. Гэвч энэ нь шууд л маргааш нь хүсэл буцаад ирнэ гэсэн үг огт биш юм. Women's Health сэтгүүлийн саяхан хийсэн судалгаагаар, ихэнх эмэгтэйчүүдийн бэлгийн дур хүсэл төрснөөс хойш 6 сараас 1 жилийн хугацаанд, бүр хөхөөр хооллохоо зогсоох хүртэл бүрэн сэргэдэггүй байна. Тиймээс өөртөө болон хамтрагчдаа хангалттай хугацаа өгч, яаравчлахгүй байх нь хамгийн зөв гарц юм.
Даралт шахалтгүйгээр дахин холбогдох 3 практик арга
Хэрэв бидний бие болон сэтгэл хараахан бэлэн биш байгаа бол харилцаагаа хэрхэн хадгалж үлдэх вэ? Гэр бүлийн харилцааны хамгийн нэр хүндтэй байгууллага болох Готтман институт (The Gottman Institute)-ийн зөвлөж буйгаар, дараах аргуудаар даралт шахалтгүйгээр дахин холбогдох боломжтой:
1. Сексийн бус хүрэлцэхүйг эргүүлэн авчрах: Дотно харилцааг заавал унтлагын өрөөнд дуусах ёстой гэсэн хүлээлтээс бид өөрсдийгөө чөлөөлөх хэрэгтэй. Зүгээр л буйдан дээр зэрэгцэж суугаад кино үзэх, гал тогоонд хоол хийж байхдаа араас нь зөөлөн тэврэх, эсвэл орой унтахын өмнө 5 минут бие биеийнхээ нуруунд иллэг хийж өгөх зэрэг "юунд ч хүргэх албагүй" хүрэлцэхүйг дадал болгоорой. Энэ нь бидний биед ямар нэгэн үүрэг даалгавар өгөлгүйгээр, аюулгүйгээр хайрыг мэдрэх боломжийг олгодог.
2. Илэн далангүй, хүлээлтгүй ярилцлага: Орондоо ороод бие биеэсээ зайлсхийж, чимээгүй бухимдаж хэвтэхийн оронд өдрийн цагаар, магадгүй цай ууж байхдаа энэ тухайгаа ярилцаж сураарай. "Би чамдаа маш их хайртай. Гэхдээ яг одоо миний бие маш их ядарч, мэдрэхүйн ачаалалд орсон байгаа учраас бэлэн биш байна. Надад цаг хугацаа хэрэгтэй байна" гэж үнэнээ хэлэх нь хамтрагчид тань татгалзсан мэт сөрөг мэдрэмж төрүүлэхээс бүрэн сэргийлнэ. Бид өөрсдийнхөө мэдрэмжийг үнэнээр нь хуваалцах үед хамтрагч маань биднийг илүү сайн ойлгож, дэмждэг.
3. Дотно байдлыг дахин шинээр тодорхойлох: Дотно харилцаа гэдэг нь зөвхөн нэг л үйлдлээр хязгаарлагддаггүй. Энэ бол сэтгэл хөдлөлөөрөө хуваалцах, хамтдаа инээх, бие биеийнхээ гарыг барьж алхах гээд маш өргөн хүрээний ойлголт юм. Шинжлэх ухаанд үүнийг "Sensate Focus" буюу мэдрэхүйдээ төвлөрөх арга гэж нэрлэдэг бөгөөд хосууд зүгээр л бие биеийнхээ амьсгалыг мэдэрч тэврэлдэн хэвтэх нь хүртэл харилцааг маш хүчтэйгээр гагнаж өгдөг байна. Бид шинээр эцэг эх болсон энэ үедээ дотно харилцаагаа цоо шинээр, илүү уян хатан, илүү гүн гүнзгий утгаар нь дахин тодорхойлох боломжтой.
Таны амьдралын энэхүү шинэ бүлэгт өөрчлөлт гарсан нь таныг муу эхнэр, эсвэл хайрлах чадваргүй нэгэн болгож байгаа хэрэг огт биш юм. Энэ бол ердөө л шилжилтийн үе. Та өөрийнхөө хэмнэлээр, өөрийнхөө цаг хугацаанд дахин цэцэглэх болно гэдгийг үргэлж санаарай.
Өнөөдөр та юу хийж чадах вэ? Өнөөдөр нөхөр рүүгээ (эсвэл хамтрагч руугаа) ямар ч сексийн сэдэвгүйгээр, зүгээр л "Өнөөдөр хүүхдээ хуурайлахад тусалсанд баярлалаа, чамтайгаа байгаадаа би маш их тайвширдаг шүү" гэх мэт жижигхэн талархлын мессеж илгээгээрэй. Энэ нь ямар нэгэн хүлээлт үүсгэхгүйгээр харилцааны гүүрийг дахин бэхжүүлэх хамгийн энгийн бөгөөд хүчтэй эхний алхам байх болно.